Son güncelleme: 22 Mart 2026
INCI listesi (International Nomenclature of Cosmetic Ingredients — Uluslararası Kozmetik Bileşen İsimlendirmesi), kozmetik ürünlerin bileşenlerini standart bir dilde tanımlayan uluslararası bir isimlendirme sistemidir. AB Kozmetik Düzenlemesi (EC/1223/2009) ve Türk Kozmetik Yönetmeliği, tüm kozmetik ürünlerin bileşen listesini INCI formatında etiket üzerinde göstermesini zorunlu kılar. Bu yazıda, INCI sisteminin ne olduğunu, nasıl okunduğunu, yaygın bileşen isimlerinin ne anlama geldiğini ve bilinçli tüketici için INCI okuryazarlığının neden önemli olduğunu ele alıyoruz.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Herhangi bir ürün tanıtımı veya tedavi iddiası içermez.
INCI sistemi nedir ve neden oluşturulmuştur?
INCI sistemi, 1970’lerde ABD’de CTFA (Cosmetic, Toiletry, and Fragrance Association — günümüzde Personal Care Products Council) tarafından geliştirilmiştir. Amaç, kozmetik bileşenlerinin dünya genelinde standart ve tek tip bir şekilde isimlendirilmesini sağlamaktır. Bu standart sayesinde, Türkiye’de satılan bir ürünün INCI listesi, Almanya’da, Japonya’da veya Brezilya’da satılan aynı ürünle birebir aynı formatı kullanır.
INCI isimlendirme kuralları
INCI sistemi belirli kurallara dayanır: bitkisel bileşenler Latince botanik isimleriyle yazılır (Olea Europaea Fruit Oil — zeytinyağı, Cocos Nucifera Oil — hindistancevizi yağı). Kimyasal bileşenler İngilizce isimleriyle yazılır (Sodium Hydroxide, Glycerin, Citric Acid). Renklendiriciler CI (Colour Index) numaralarıyla gösterilir (CI 77891 — titanium dioksit). Parfüm/koku karışımları toplu olarak “Parfum” veya “Fragrance” olarak yazılabilir.
INCI listesi nasıl okunur?
Konsantrasyon sıralama kuralı
INCI listesinde bileşenler konsantrasyon sırasına göre — en yüksekten en düşüğe — listelenir. Bu kural, %1’in üzerindeki bileşenler için kesindir. %1’in altındaki bileşenler herhangi bir sırada listelenebilir. Pratikte bu şu anlama gelir: listenin başında yer alan bileşenler ürünün büyük kısmını oluşturur; listenin sonundaki bileşenler çok düşük konsantrasyondadır.
Sabun INCI’sini okuma örneği
Bir soğuk yöntem sabunun INCI listesi şöyle görünebilir:
Aqua, Cocos Nucifera Oil, Olea Europaea Fruit Oil, Sodium Hydroxide, Ricinus Communis Seed Oil, Butyrospermum Parkii Butter, Melaleuca Alternifolia Leaf Oil, Lavandula Angustifolia Oil, Carbon, Bentonite
Bu listeyi okursak: su (lye çözeltisi için), hindistancevizi yağı, zeytinyağı, sodyum hidroksit (saponifikasyon için — nihai üründe kalmaz), hint yağı, shea butter, çay ağacı esansiyel yağı, lavanta esansiyel yağı, aktif karbon ve bentonit kili. Liste bize sabunun ana yağlarını, koku kaynağını ve katkı bileşenlerini net olarak gösterir.
Alerjen bildirimi
AB Kozmetik Düzenlemesi, 26 potansiyel alerjen bileşenin INCI listesinde ayrıca belirtilmesini zorunlu kılar — bu bileşenler genellikle esansiyel yağların doğal içerikleridir: Linalool, Limonene, Citral, Geraniol, Eugenol, Citronellol, Coumarin vb. Bu isimlerin INCI listesinde görülmesi, ürüne sentetik kimyasal eklendiği anlamına gelmez — doğal esansiyel yağların doğal bileşenlerinin şeffaf biçimde bildirilmesidir.
Yaygın INCI isimleri ve Türkçe karşılıkları
Kozmetik ürünlerde sıkça karşılaşılan INCI isimlerinin Türkçe karşılıkları:
- Aqua: Su
- Olea Europaea Fruit Oil: Zeytinyağı
- Cocos Nucifera Oil: Hindistancevizi yağı
- Sodium Hydroxide: Sodyum hidroksit (NaOH — sabunlaşma için)
- Glycerin: Gliserin (saponifikasyonun doğal yan ürünü)
- Butyrospermum Parkii Butter: Shea butter (karite yağı)
- Ricinus Communis Seed Oil: Hint yağı
- Helianthus Annuus Seed Oil: Ayçiçek yağı
- Corylus Avellana Seed Oil: Fındık yağı
- Theobroma Cacao Seed Butter: Kakao yağı
- Mel / Honey: Bal
- Goat Milk: Keçi sütü
- Parfum: Koku bileşeni (doğal veya sentetik olabilir)
INCI ve Türk mevzuatı
Türkiye’de Kozmetik Yönetmeliği, AB düzenlemesiyle (EC/1223/2009) uyumlu olarak hazırlanmıştır. Türkiye’de satılan tüm kozmetik ürünlerin INCI listesini Türkçe etiket üzerinde göstermesi zorunludur. Sağlık Bakanlığı’nın Kozmetik Ürün Bildirimi Sistemi (ÜBİS), piyasaya arz edilen ürünlerin bileşim bilgilerini takip eder. Kozmetik ürünlerin güvenlik değerlendirmesi (CPSR — Cosmetic Product Safety Report) yapılması zorunludur.
Ücretsiz INCI araştırma araçları
Tüketiciler, bir INCI bileşeninin ne olduğunu anlamak için şu ücretsiz veritabanlarını kullanabilir: CosIng (AB Komisyonu resmi veritabanı — ec.europa.eu/cosing), EWG Skin Deep (ewg.org/skindeep) ve CIR (Cosmetic Ingredient Review — cir-safety.org).
INCI okuryazarlığı neden önemlidir?
INCI okuryazarlığı, bilinçli kozmetik tüketiminin temel becerisidir. Pazarlama mesajları (ön etiket) genellikle duygusal ve dikkat çekici tasarlanır — “doğal”, “organik”, “saf”, “kimyasal içermez” gibi ifadeler sıkça kullanılır. Ancak ürünün gerçek bileşimini anlamanın tek güvenilir yolu INCI listesini okumaktır. INCI okuryazarlığı kazanan bir tüketici, pazarlama mesajlarının ötesine geçerek ürünün gerçekten ne içerdiğini değerlendirebilir.
Dikkat edilmesi gereken 5 temel nokta
Bir kozmetik ürünün INCI listesini değerlendirirken şu 5 noktaya dikkat edilmelidir: ilk 5 bileşen ürünün ana yapısını oluşturur — bunlara öncelikli olarak bakılmalıdır. “Parfum” ifadesi tek başına doğal veya sentetik ayrımı yapmaz — üreticinin beyanı önemlidir. Alerjen bildirimi (Linalool, Limonene vb.) doğal esansiyel yağların bileşenidir — sentetik ekleme değildir. “Aqua” ilk sırada olması ürünün “sulandırılmış” olduğu anlamına gelmez — formülasyon gerekliliğidir. CI numaralı bileşenler renklendiricilerdir — doğal veya sentetik olabilir.
INCI ve dijital araçlar
Akıllı telefon uygulamaları (INCI Beauty, Think Dirty, Yuka gibi) INCI listesini taramayı ve bileşenleri hızlıca değerlendirmeyi kolaylaştırmaktadır. Bu uygulamalar bileşenlerin güvenlik profillerini puanlama sistemleriyle gösterir. Ancak dikkatli olunmalıdır — farklı uygulamaların farklı puanlama kriterleri vardır ve bazı değerlendirmeler bilimsel konsensüsle uyumsuz olabilir. En güvenilir kaynaklar resmi veritabanlarıdır: CosIng (AB), CIR ve FDA.
Sıkça sorulan sorular
INCI listesi nedir?
INCI (International Nomenclature of Cosmetic Ingredients), kozmetik bileşenlerinin dünya genelinde standart bir şekilde isimlendirilmesini sağlayan uluslararası bir sistemdir. AB ve Türk mevzuatı INCI listesini etiket üzerinde göstermeyi zorunlu kılar.
INCI listesinde bileşenler neden sıralıdır?
Bileşenler konsantrasyon sırasına göre (en yüksekten en düşüğe) listelenir. Bu kural %1 üzerindeki bileşenler için kesindir. Listenin başındaki bileşenler ürünün ana yapısını oluşturur.
Linalool, Limonene gibi isimler sentetik kimyasal mı?
Hayır — bunlar genellikle esansiyel yağların doğal bileşenleridir. AB düzenlemesi, potansiyel alerjen olan 26 bileşenin INCI listesinde ayrıca belirtilmesini zorunlu kılar. Bu isimlerin görülmesi, ürüne sentetik kimyasal eklendiği anlamına gelmez.
INCI listesini nerede kontrol edebilirim?
CosIng (AB Komisyonu resmi veritabanı), EWG Skin Deep ve CIR (Cosmetic Ingredient Review) ücretsiz ve güvenilir INCI araştırma araçlarıdır.
Kaynakça
1. EU Regulation (EC) No 1223/2009 — Article 19 (Labelling).
2. CosIng Database — European Commission. ec.europa.eu/cosing
3. Personal Care Products Council — INCI Nomenclature. personalcarecouncil.org
4. Türk Kozmetik Yönetmeliği — etiketleme gereklilikleri.
Bu yazı Chaileapedia — Chailea Akademi kapsamında hazırlanmıştır.
Chaileapedia — Tüm Rehber Yazıları →
İlgili Rehberler
INCI Listesi Açık Sabunlarımız
Tüm Chailea ürünlerinde INCI listesi şeffaf biçimde paylaşılır:
