CategoriesChailea Akademi Cilt Bakımı ve Sabun Rehberi

Biberiye Sabunu Ne İşe Yarar? Biberiye Yağı, Biberiye Özütü ve Koku Kimyası

Biberiye sabunu, mermer üzerinde taze biberiye dalı ve amber cam şişeyle

Son güncelleme: 19 Kasım 2026

Kısaca: Chailea Biberiye Sabunu’nun temel kullanım amacı saç ve saç derisi temizliğidir. Biberiye sabunu, kokusunu ve karakterini genellikle biberiyenin su buharıyla damıtılan uçucu yağından alan bir temizleme sabunudur; antioksidan özelliğiyle bilinen karnosik asit ise uçucu yağda değil, çözücüyle elde edilen biberiye özütünde yoğunlaşır.

Bu kalıp el ve vücut temizliğinde de kullanılabilir. Temizliği sabun sağlar. Biberiye yaprak yağı ise kalıba kokusunu ve bitkisel karakterini verir. Türkçe arama sonuçları ürünü çoğunlukla saçla ilgili biyolojik vaatlerle sunarken daha temel bir soru cevapsız kalır: sabunun içinde biberiyenin hangi hâli bulunur? Biberiye sabuna en az üç biçimde girebilir ve bu biçimlerin kimyası birbirinden belirgin biçimde ayrılır. Bu rehber yağ ile özüt farkını, kemotipleri, özütün oksidasyondaki rolünü ve etiketteki alerjen bildirimini kaynaklı verilerle ele alır.

Biberiye sabunu ne işe yarar? (Kısa yanıt)

Temizleme işlevi sabunun kendisinden gelir. Bitkisel yağların sodyum hidroksitle (Sodium Hydroxide) sabunlaşmasıyla oluşan yağ asidi tuzları, suda çözünmeyen kiri ve sebumu köpükle sarar; durulama bu karışımı ciltten uzaklaştırır. Biberiye bu temel mekanizmayı değiştirmez. Reçeteye kattığı şey kullanıldığı biçime bağlıdır: uçucu yağ olarak katıldığında koku ve karakter verir, özüt olarak katıldığında ise yağların oksidasyonunu geciktirmeye yönelik bir katkı maddesi işlevi görür.

Uluslararası kozmetik güvenlik paneli Cosmetic Ingredient Review (CIR), biberiye kaynaklı on kozmetik bileşeni değerlendirmiş ve bunların kozmetikte en sık deri koşullandırıcı (skin conditioning) ajan ya da koku bileşeni olarak bildirildiğini aktarmıştır [Fiume ve ark., International Journal of Toxicology, 2018].

Sabunda biberiyenin hangi hâli var? Yağ, özüt ve kuru yaprak

Biberiye (Rosmarinus officinalis L.; güncel sınıflandırmada Salvia rosmarinus eş adıyla da anılır) yaprağı iki farklı kimyasal grup taşır [EMA/HMPC, EMA/HMPC/681037/2021]: su buharıyla sürüklenebilen uçucu terpenler ve damıtmayla taşınmayan, ancak çözücüyle alınabilen fenolik bileşikler. Sabundaki biberiyenin ne yaptığı, bu gruplardan hangisinin reçeteye girdiğine bağlıdır.

Biberiye yağı: buharla damıtılan uçucu kısım

Avrupa Farmakopesi biberiye yağını, bitkinin toprak üstü kısımlarından su buharı damıtmasıyla elde edilen, berrak, su gibi saydam ya da soluk sarı renkte ve karakteristik kokulu bir esansiyel yağ olarak tanımlar. EMA değerlendirme raporu bu tanımı aktarır ve yaprağın yalnızca yaklaşık %0,5–2,5’inin uçucu yağdan oluştuğunu belirtir [EMA/HMPC, 2024]. Etikette INCI adı Rosmarinus Officinalis Leaf Oil olarak yazılır. Yağın yapı taşları 1,8-sineol, kamfor, α-pinen, kamfen, borneol ve limonen gibi monoterpenler ve oksijenli türevleridir.

Biberiye özütü: çözücüyle alınan, uçucu olmayan kısım

Biberiye özütü (Rosmarinus Officinalis Leaf Extract), AB gıda katkı maddesi spesifikasyonlarında E 392 koduyla ve “biberiye yaprağı özütü (antioksidan)” eş adıyla tanımlanır: yaprak gıdada onaylı bir çözücü sistemiyle ekstrakte edilir, özütün ardından kokusu ve rengi giderilebilir. Referans antioksidan bileşikler karnosik asit (C20H28O4) ve karnosoldür (C20H26O4); bu ikisinin toplam fenolik diterpenlerin en az %90’ını oluşturması şart koşulur [Komisyon Tüzüğü (AB) No 231/2012, E 392].

Spesifikasyon, uçucu yağ bileşenlerini sınırlandırılması gereken bir yan unsur olarak ele alır. Borneol, bornil asetat, kamfor, 1,8-sineol ve verbenon “referans anahtar uçucular” olarak sayılır; karnosik asit ile karnosol toplamının bu uçuculara oranının en az 15 olması istenir. Üretim yöntemine göre özütte en az %5, %10 ya da %13 düzeyinde karnosik asit ve karnosol toplamı aranır [Komisyon Tüzüğü (AB) No 231/2012, E 392]. Kısacası iyi bir antioksidan özüt, uçucu yağ bileşenlerinden olabildiğince arındırılmış bir üründür.

Karnosik asidin uçucu yağda anlamlı düzeyde bulunmaması molekülün niteliğinden kaynaklanır. Karnosik asit, karnosol ve rozmarinik asit literatürde uçucu olmayan bileşikler olarak sınıflandırılır [Raffo ve ark., Food Chemistry, 2023]. Su buharı damıtmasından sonra kalan biberiye artığında karnosik asit ve karnosol önemli miktarlarda ölçülmeye devam eder; bu, söz konusu bileşiklerin büyük ölçüde bitki dokusunda kaldığına işaret eder [Christaki ve ark., Molecules, 2022]. Avrupa Farmakopesi’nin biberiye yağı bileşim listesinde de karnosik asit yer almaz; listedeki bileşenlerin tamamı uçucu terpenlerdir [EMA/HMPC, 2024].

ÖzellikBiberiye yağıBiberiye özütü
INCI adıRosmarinus Officinalis Leaf OilRosmarinus Officinalis Leaf Extract
Elde edilişToprak üstü kısımlardan su buharı damıtmasıYapraktan çözücüyle ekstraksiyon; gerekirse koku ve renk giderimi
Baskın bileşen sınıfıUçucu monoterpenler (1,8-sineol, kamfor, α-pinen)Uçucu olmayan fenolik diterpenler (karnosik asit, karnosol) ve rozmarinik asit
Tanımlayıcı ölçütPh. Eur. aralıkları; ör. Fas-Tunus tipinde 1,8-sineol %38,0–55,0E 392: karnosik asit + karnosol ≥ toplam fenolik diterpenlerin %90’ı; antioksidan/uçucu oranı ≥ 15
Sabundaki rolüKoku ve bitkisel karakterYağların oksidasyonunu geciktirmeye yönelik katkı

Tablodaki değerler Avrupa Farmakopesi’nin biberiye yağı monografına [EMA/HMPC, 2024] ve E 392 spesifikasyonuna [Komisyon Tüzüğü (AB) No 231/2012, E 392] dayanır.

Biberiye yağı ile biberiye özütü karşılaştırması: yağda 1,8-sineol, kamfor ve α-pinen; özütte karnosik asit ve karnosol
Biberiye yağı ve biberiye özütü: aynı yapraktan iki ayrı kimya. Değerlerin kaynakları yazının Kaynaklar bölümündedir.

Kuru yaprak: iki grubun birlikte bulunduğu hâl

Kurutulmuş yaprak ya da yaprak tozu iki grubu birlikte taşır; EMA raporu yaprakta hem α-pinen, kamfor ve limonen gibi uçucu bileşenleri hem de karnosik asit, karnosol ve rozmarinik asidi listeler. Yaprak sabit oranlı bir hammadde de değildir: raporun aktardığı bir çalışmada Türkiye’nin farklı bölgelerinden yılın dört ayrı döneminde toplanan yapraklarda bu üç fenolik bileşenin miktarı bölgeye göre değişmiş ve mevsimsel farklılık göstermiştir [EMA/HMPC, 2024].

Chailea’nın biberiyeli sabununda hangisi var?

Chailea’nın 100 gramlık biberiyeli katı sabunu, Rize Çayeli’ndeki atölyede Yüksek Kimyager reçetesiyle ve GMP standartlarında soğuk yöntemle üretilir. INCI listesi şöyledir: Aqua, Cocos Nucifera Oil (hindistancevizi yağı), Elaeis Guineensis Oil (palm yağı), Helianthus Annuus Seed Oil (ayçiçek yağı), Olea Europaea Fruit Oil (zeytinyağı), Sodium Hydroxide, Corylus Avellana Seed Oil (fındık yağı), Ricinus Communis Seed Oil (hint yağı), Butyrospermum Parkii Butter (shea butter) ve Rosmarinus Officinalis Leaf Oil (biberiye yağı).

Listede biberiyeden gelen tek bileşen yaprak yağıdır; reçetede biberiye özütü, kuru yaprak ya da parfüm bulunmaz. Sabun, biberiyeye özgü kokusunu ve karakterini tümüyle uçucu yağdan alır. Aynı nedenle karnosik asidin bu sabunda anlamlı düzeyde bulunması beklenmez. Ürün sayfası, kullanılan yağın 1,8-sineol ağırlıklı olduğunu ve iz (trace) aşamasında, yani sabunlaşmanın son evresinde eklendiğini belirtir. Ayrıntılı kullanım bilgisi Chailea biberiyeli katı sabun sayfasında yer alır.

Chailea Doğal Biberiye Sabunu kuşbakışı: kabartma logolu krem kalıp, keten üzerinde biberiye dalları ve seramik kâse
Chailea Doğal Biberiye Sabunu; kokusunu biberiye yaprak yağından (Rosmarinus Officinalis Leaf Oil) alır.

Biberiye yağının kimyası: kemotipler ve koku profili

Biberiye yağının bileşimi sabit değildir; aynı türden elde edilen yağlar coğrafyaya göre farklı ana bileşenlerde yoğunlaşır ve bu bileşim tiplerine kemotip denir. EMA raporunun aktardığı sınıflandırmaya göre üç biyogenetik tip vardır: İtalya, Fas ve Tunus ile ilişkilendirilen ökaliptol (1,8-sineol) tipi, İspanya ile ilişkilendirilen kamfor-borneol tipi ve Korsika ile ilişkilendirilen α-pinen-verbenon tipi [EMA/HMPC, 2024]. Avrupa Farmakopesi biberiye yağı için iki tip ve bunların bileşen aralıklarını tanımlar:

Bileşenİspanya tipi (%)Fas ve Tunus tipi (%)
1,8-sineol16,0–25,038,0–55,0
Kamfor13,0–21,05,0–15,0
α-pinen18–269,0–14,0
Kamfen8,0–12,02,5–6,0
β-pinen2,0–6,04,0–9,0
Borneol2,0–4,51,5–5,0
Limonen2,5–5,01,5–4,0
α-terpineol1,0–3,51,0–2,6
Bornil asetat0,5–2,50,1–1,5
Verbenon0,7–2,5en çok 0,4

Kaynak: Avrupa Farmakopesi biberiye yağı monografı (01/2008:1846), [EMA/HMPC, 2024] aktarımıyla.

Fas-Tunus tipinde 1,8-sineol tek başına yağın yaklaşık yarısını oluşturabilirken İspanya tipinde α-pinen ve kamfor öne çıkar; aynı INCI adını taşıyan iki yağın kokusu bu yüzden belirgin biçimde farklı olabilir. İtalya’nın farklı bölgelerinden toplanıp aynı koşullarda yetiştirilen 24 yabani popülasyonu temsil eden 95 genotip de kimyasal profillerine göre üç gruba ayrılmıştır: verbenon, α-pinen ve bornil asetatça (aynı zamanda karnosik asit ve karnosolce) zengin bir grup, görece yüksek kamforlu bir grup ve 1,8-sineol ile β-pinence zengin bir grup; gruplaşma coğrafi kökenle de tutarlıdır [Raffo ve ark., 2023].

Sonuç pratiktir: biberiyeli bir sabunun kokusu, kullanılan yağın kemotipine ve analiz sertifikasındaki oranlara bağlıdır. Chailea’nın ürün sayfası sabunun kokusunu odunsu, bitkisel ve hafif kamforlu olarak tarif eder. Esansiyel yağ ile sabunun omurgasını oluşturan sabit yağlar arasındaki ayrım uçucu yağ ve sabit yağ farkı rehberinde, biberiyenin botanik ve tarihsel arka planı ise Rosmarinus officinalis hammadde monografında ele alınır.

Biberiye özütü ve oksidasyon: sabunda antioksidan rolü

Bitkisel yağlardaki doymamış yağ asitleri zamanla oksijenle tepkimeye girer; soğuk yöntem sabunlarda bu sürecin görünür izleri ransit koku ve turuncu lekelerdir. Ticari doğal bitkisel sabunlar üzerine yapılan bir çalışma, bitki özütü biçimindeki doğal antioksidanların çoklu doymamış yağ asitlerinin oksidasyonunu baskılamak amacıyla katkı olarak eklendiğini ve bunlar arasında biberiye özütünün bulunduğunu aktarır [Prieto Vidal ve ark., Molecules, 2018].

Mekanizma karnosik asidin kimyasıyla açıklanır. Karnosik asit, Lamiaceae familyasına özgü ve biberiyede bol bulunan fenolik bir diterpendir. In vitro analizlerde karnosik asit ve başlıca oksitlenmiş türevi karnosolün lipitleri oksidasyondan koruduğu gösterilmiştir. Reaktif oksijen türleriyle karşılaşan karnosik asit tüketilir ve karnosol dahil çeşitli türevlerine oksitlenir; yani bu türleri kendisi oksitlenerek kimyasal olarak söndürür. Karnosol ise farklı bir mekanizmayla, doğrudan lipit oksidasyonu süreci içinde etki eder [Loussouarn ve ark., Plant Physiology, 2017]. Tokoferolü uzaklaştırılmış mısırözü yağında yapılan klasik bir çalışmada biberiye özütü, karnosik asit ve rozmarinik asidin hidroperoksit oluşumunu ve bozunmasını engellemede karnosolden belirgin biçimde daha etkili olduğu bildirilmiştir [Frankel ve ark., Journal of Agricultural and Food Chemistry, 1996].

Sabun açısından bir sınır vardır. Aynı çalışmada karnosik asit ve karnosol, pH 4 ve 5’e tamponlanmış emülsiyonlarda pH 7’dekine göre çok daha etkili bulunmuş; yazarlar pH etkisinin bu antioksidanların kararlılığıyla ilişkili olabileceğini belirtmiştir [Frankel ve ark., 1996]. Sabunun alkali ortamına dair doğrudan bir ölçüm bu çalışmada yer almaz. Biberiye özütü bu nedenle oksidasyonu tek başına durduran bir güvence değil; yağ profili, süperfat ve saklama koşullarıyla birlikte değerlendirilen bir yardımcıdır. Turuncu lekenin kimyası doğal sabunda turuncu leke ve terleme yazısında ayrıntılandırılır.

Chailea’nın biberiyeli katı sabununda özüt bulunmadığı için bu antioksidan rol reçetede biberiyeden gelmez. Köpük şampuanda bu görevi, ürün sayfasının da belirttiği gibi, tokoferol (Tocopherol) üstlenir.

Biberiye sabunu hangi cilt tipine uygun?

Cilt tipi tercihi bir cilt durumuna göre değil, cildin genel hissine göre yapılır. Chailea’nın ürün sayfası sabunun özellikle normal ve yağlı cilt tiplerinde ferah bir temizlik hissi bıraktığını, kuru ciltte ise reçetedeki shea butter ile zeytinyağının dengeleyici bir rol üstlendiğini belirtir. Soğuk yöntemde sabunlaşma sırasında oluşan gliserin (Glycerin) üründe kaldığından temizlik hissi, gliserini ayrıştırılmış sabunlara göre daha yumuşak algılanabilir. Yağ profiline göre seçim ölçütleri cilt tipine göre doğal sabun seçimi rehberinde incelenir.

Hassas ciltte dikkat çeken bileşen uçucu yağdır. CIR Uzman Paneli, biberiye kaynaklı bileşenlerin hassaslaştırıcı olmayacak şekilde formüle edildiklerinde kozmetikte kullanıldıkları hâliyle güvenli olduğu sonucuna varmış; birden çok bitkisel bileşen içeren formüllerde aynı bileşenlerin toplam düzeyinin gözetilmesini önermiştir [Fiume ve ark., 2018]. Esansiyel yağlara karşı bilinen bir hassasiyet varsa ilk kullanımdan önce kolun iç yüzeyi gibi küçük bir alanda deneme yapılması makul bir ihtiyat adımıdır; Chailea’nın ürün sayfasındaki uyarılar da bu adımı önerir.

Etikette alerjen bildirimi: 2023/1545 sonrası biberiye yağı

AB’de kozmetik etiketinde tek tek adı yazılması gereken koku alerjenleri listesi, Komisyon Tüzüğü (AB) 2023/1545 ile genişletilmiştir. Tüzüğün gerekçesinde, Tüketici Güvenliği Bilimsel Komitesi’nin (SCCS) mevcut listeye ek olarak 56 koku alerjeni belirlediği ve AB nüfusunda koku alerjenlerine karşı alerjisi olanların oranının %1–9 olarak tahmin edildiği belirtilir. Yeni girişler için bildirim eşiği, durulanmadan ciltte kalan ürünlerde %0,001, durulanan ürünlerde %0,01’dir [Komisyon Tüzüğü (AB) 2023/1545].

Avrupa Farmakopesi aralıklarındaki bileşenlerden kamfor (giriş 331) ve α-/β-pinen (giriş 371, “Pinene” adıyla) listeye eklenmiş, α-terpineol de “Terpineol” adıyla (giriş 343) listeye girmiştir. Limonen (giriş 88) önceki listede de bulunuyordu ve bu tüzükle güncellenmiştir. Buna karşılık yağın en bol bileşeni olabilen 1,8-sineol ile borneol, bornil asetat, kamfen ve verbenon bu tüzükle eklenen ya da güncellenen girişler arasında yer almaz; tüzüğün eklediği doğal ekstreler arasında da biberiye yağı bulunmaz. Geçiş hükmüne göre yeni kurallara uymayan ürünler en geç 31 Temmuz 2026’ya kadar AB pazarına arz edilebiliyordu; bu tarihten önce arz edilmiş olanlar 31 Temmuz 2028’e kadar piyasada bulundurulabilir [Komisyon Tüzüğü (AB) 2023/1545]. Avrupa Farmakopesi aralıklarına göre kamfor yağın %5–21’ini, α-pinen %9–26’sını oluşturabildiğinden, eşiğin aşılıp aşılmadığı reçetedeki yağ oranı ve yağın analiz sertifikası üzerinden hesaplanır.

Biberiye sabunu ile saç yıkanır mı? Katı sabun ve KOH bazlı köpük şampuan farkı

Chailea’nın katı Biberiye Sabunu öncelikle saç temizliği için hazırlanır. Saç ıslatılır, sabun avuçlarda köpürtülür. Köpük saça ve saç derisine nazikçe uygulanır, ardından bol suyla durulanır.

İki ürün arasındaki temel fark alkali kimyasındadır. Katı sabun sodyum hidroksitle, Doğal Biberiye Köpük Şampuanı ise potasyum hidroksitle (Potassium Hydroxide) hazırlanır; KOH bazlı sabunlaşma suda çözünen ve sıvı formda kalabilen bir sabun verir. Şampuanın INCI listesinde katı sabunda bulunmayan üç yardımcı bileşen dikkat çeker: reçeteye ayrıca gliserin eklenmiştir; sert sudaki kalsiyum ve magnezyum iyonlarını bağlayan bir şelatör olarak Tetrasodium Glutamate Diacetate kullanılmıştır; yağların oksidasyonunu geciktirmek için tokoferol bulunur. Biberiye ise her iki üründe de aynı biçimde, yaprak yağı olarak yer alır.

Sert suda sabun kalsiyum tuzları oluşturabildiği için saçta kalıntı hissi görülebilir. Su sertliğinin ve pH’ın yıkamaya etkisi katı sabunla saç yıkama rehberinde açıklanır. Saçını sıvı formda bir ürünle yıkamayı tercih edenler için Doğal Biberiye Köpük Şampuanı da bir seçenektir.

Kullanım ve saklama: koku nasıl korunur?

Biberiyeli sabunun kokusu zamanla azalan bir özelliktir; uçucu yağ bileşenleri adından da anlaşılacağı gibi buharlaşabilir. Doğal sabunlar üzerine yapılan çalışma ayrıca esansiyel yağların da sabundaki doymamış yağ asitleri gibi sabunlaşma, depolama ve kür sırasında oksidasyona açık olduğunu ve doğru formüle edilmediklerinde ürünün ömrü boyunca koku profilini değiştirebildiğini vurgular [Prieto Vidal ve ark., 2018]. Alkali sabun ortamında tek tek biberiye bileşenlerinin kür boyunca ne ölçüde korunduğuna dair sabuna özgü bir ölçüm, bu yazı için taranan hakemli literatürde bulunamamıştır.

Pratikte sabun güneş ışığından uzak, serin ve kuru bir yerde saklanır ve kullanım aralarında suyu süzülen drenajlı bir sabunlukta kurumaya bırakılır. El ve vücutta ılık suyla köpürtülür, nazikçe uygulanır ve bol suyla durulanır.

Sıkça Sorulan Sorular

Biberiye sabunu her gün kullanılabilir mi?

Normal, yağlı ve karma ciltte günlük temizlikte kullanılır. Kuru ya da hassas ciltte sıklık cildin tepkisine göre azaltılabilir; yıkama sonrasında kuruluk ya da gerginlik hissinin artması, sıklığı düşürmek için pratik bir ölçüttür.

Biberiye yağlı sabun yüze sürülür mü?

Yüzde kullanılabilir; sabun önce elde köpürtülür, göz çevresinden kaçınılır ve iyi durulanır. Uçucu yağ içerdiği için hassas ciltte önce küçük bir alanda deneme yapılması önerilir.

Biberiyeli sabunla saç yıkamada nelere dikkat edilir?

Saç önce ıslatılır. Sabun avuçlarda köpürtülür. Köpük saç ve saç derisine nazikçe yayılır, ardından bol suyla durulanır. Gözle temasından kaçınılır.

Biberiyeli sabunun kokusu kalıcı mı?

Koku uçucu yağdan gelir ve zamanla azalır. Serin, karanlık ve kuru bir yerde, hava alan bir yüzeyde saklama bu azalmayı yavaşlatır. Islak sabunda koku belirgindir; durulamadan sonra ciltte genellikle hafif bir iz kalır.

Biberiye yağı ile biberiye özütü aynı şey mi?

Hayır. Biberiye yağı su buharı damıtmasıyla elde edilen uçucu bir yağdır; 1,8-sineol, kamfor ve α-pinen gibi terpenlerden oluşur ve sabuna koku verir. Biberiye özütü ise yapraktan çözücüyle alınır; uçucu olmayan karnosik asit ve karnosolde yoğunlaşır ve gıdada E 392 koduyla antioksidan olarak tanımlanır. Etikette ilki Rosmarinus Officinalis Leaf Oil, ikincisi Rosmarinus Officinalis Leaf Extract olarak yazılır.


Bu yazı Chaileapedia Chailea Akademi kapsamında hazırlanmıştır. Herhangi bir tedavi iddiası içermez.

Yazar: Oğuz Kağan Dereci, Yüksek Kimyager (Chailea / ChaiNovi Sanayi Ticaret Ltd. Şti.)

Kaynaklar

  • European Medicines Agency, Committee on Herbal Medicinal Products (HMPC). “Assessment report on Rosmarinus officinalis L., aetheroleum and Rosmarinus officinalis L., folium. Final – Revision 1.” EMA/HMPC/681037/2021, 29 May 2024 (Avrupa Farmakopesi biberiye yağı monografı 01/2008:1846 aktarımı, s. 3–4). https://www.ema.europa.eu/en/documents/herbal-report/final-assessment-report-rosmarinus-officinalis-l-aetheroleum-rosmarinus-officinalis-l-folium-revision-1_en.pdf
  • Raffo A, Baiamonte I, De Benedetti L, Lupotto E, Marchioni I, Nardo N, Cervelli C. “Exploring volatile aroma and non-volatile bioactive compounds diversity in wild populations of rosemary (Salvia rosmarinus Schleid.).” Food Chemistry 404(Pt A):134532, 2023. DOI 10.1016/j.foodchem.2022.134532. https://doi.org/10.1016/j.foodchem.2022.134532
  • Christaki S, Bouloumpasi E, Lalidou E, Chatzopoulou P, Irakli M. “Bioactive Profile of Distilled Solid By-Products of Rosemary, Greek Sage and Spearmint as Affected by Distillation Methods.” Molecules 27(24):9058, 2022. DOI 10.3390/molecules27249058. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9783801/
  • Loussouarn M, Krieger-Liszkay A, Svilar L, Bily A, Birtić S, Havaux M. “Carnosic Acid and Carnosol, Two Major Antioxidants of Rosemary, Act through Different Mechanisms.” Plant Physiology 175(3):1381-1394, 2017. DOI 10.1104/pp.17.01183. https://doi.org/10.1104/pp.17.01183
  • Frankel EN, Huang SW, Aeschbach R, Prior E. “Antioxidant Activity of a Rosemary Extract and Its Constituents, Carnosic Acid, Carnosol, and Rosmarinic Acid, in Bulk Oil and Oil-in-Water Emulsion.” Journal of Agricultural and Food Chemistry 44(1):131-135, 1996. DOI 10.1021/jf950374p. https://doi.org/10.1021/jf950374p
  • Prieto Vidal N, Adeseun Adigun O, Pham TH, Mumtaz A, Manful C, Callahan G, Stewart P, Keough D, Thomas RH. “The Effects of Cold Saponification on the Unsaponified Fatty Acid Composition and Sensory Perception of Commercial Natural Herbal Soaps.” Molecules 23(9):2356, 2018. DOI 10.3390/molecules23092356. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6225244/
  • Fiume MM, Bergfeld WF, Belsito DV, Hill RA, Klaassen CD, Liebler DC, Marks JG, Shank RC, Slaga TJ, Snyder PW, Gill LJ, Heldreth B. “Safety Assessment of Rosmarinus officinalis (Rosemary)-Derived Ingredients as Used in Cosmetics.” International Journal of Toxicology 37(3_suppl):12S-50S, 2018. DOI 10.1177/1091581818800020. https://doi.org/10.1177/1091581818800020
  • Commission Regulation (EU) No 231/2012 of 9 March 2012 laying down specifications for food additives listed in Annexes II and III to Regulation (EC) No 1333/2008 — Annex, “E 392 Extracts of rosemary.” Official Journal of the European Union L 83, 22.3.2012, p. 1. https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX%3A32012R0231
  • Commission Regulation (EU) 2023/1545 of 26 July 2023 amending Regulation (EC) No 1223/2009 as regards labelling of fragrance allergens in cosmetic products. Official Journal of the European Union L 188, 27.7.2023, p. 1. https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX%3A32023R1545